Tổng quan về Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số

Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số được xây dựng nhằm tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển của ngành công nghiệp công nghệ số tại Việt Nam. Luật hướng đến thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số và đảm bảo an toàn thông tin trong môi trường số.

Theo Điều 1 Dự thảo Luật CNCNS quy định, luật này điều chỉnh về công nghiệp công nghệ số, bao gồm:

“Hoạt động công nghiệp công nghệ số, sản phẩm, dịch vụ công nghệ số; bảo đảm, thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ số; quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan đến công nghiệp công nghệ số”.

Tuy nhiên, các hoạt động sản xuất, cung cấp sản phẩm, dịch vụ công nghệ số cho mục đích quốc phòng, an ninh, cơ yếu không thuộc đối tượng điều chỉnh của luật này.

Các doanh nghiệp lớn nhỏ có liên quan đến công nghiệp công nghệ số đều sẽ được áp dụng các chính sách trong Dự thảo theo như Điều 2 của Dự thảo quy định về đối tượng áp dụng luật này gồm có: cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc liên quan đến công nghiệp công nghệ số.

“Điều 2. Đối tượng áp dụng

Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến công nghiệp công nghệ số.”

Doanh nghiệp nhỏ và vừa hưởng lợi gì từ Dự thảo luật này?

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa được hưởng những chính sách mà Điều 4 Dự thảo Luật CNCNS quy định về ưu đãi đất đai, thuế, tài chính đầu tư và các cơ chế ưu đãi khác để phát triển thuận lợi, dễ dàng hơn. Đồng thời được Nhà nước huy động tối đa các nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu, thiết kế và làm chủ công nghệ trong ngành công nghiệp công nghệ số cũng như hỗ trợ phát triển nguồn lực tạo điều kiện phát triển thị trường công nghiệp công nghệ số.

“Điều 4. Chính sách phát triển công nghiệp công nghệ số

Nhà nước thực hiện các chính sách sau đây nhằm bảo đảm phát triển công nghiệp công nghệ số:

1. Ưu đãi về đất đai, thuế, tài chính, đầu tư và các cơ chế ưu đãi khác để phát triển ngành công nghiệp công nghệ số nhằm phát huy vai trò nền tảng cho phát triển các ngành công nghiệp khác, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Trong đó, tập trung chú trọng và có chính sách ưu đãi đặc biệt để thu hút đầu tư phát triển công nghệ số mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, internet vạn vật, chuỗi khối, thực tại ảo/thực tại tăng cường và các công nghệ số mới khác.

2. Khuyến khích phát triển công nghiệp công nghệ số theo hướng bền vững theo mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm tiêu hao năng lượng, giảm phát thải, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường, sản xuất sản phẩm, dịch vụ công nghệ số thân thiện với môi trường, hài hòa với tiêu chuẩn của các nước có nền công nghiệp tiên tiến, phát triển trên thế giới.

3. Huy động các nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu, thiết kế và làm chủ công nghệ trong ngành công nghiệp công nghệ số; nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp công nghệ số, tham gia vào những khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tập trung nguồn lực để phát triển một số sản phẩm công nghệ số trọng điểm, trọng yếu.

4. Tập trung đầu tư phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số; áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi đặc biệt để đào tạo, thu hút, sử dụng có hiệu quả nhân lực công nghiệp công nghệ số; tăng cường chính sách đặt hàng đào tạo và thực hiện hỗ trợ tài chính của Nhà nước đối với cơ sở đào tạo và người học.

5. Tạo điều kiện phát triển thị trường công nghiệp công nghệ số.

6. Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về công nghiệp công nghệ số.”

Ngoài ra các doanh nghiệp còn được Dự thảo Luật CNCNS chú trọng hỗ trợ và thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ số về nhiều khía cạnh tại Mục 2 Chương III của Dự thảo.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ và thúc đẩy phát triển CNCNS ở nhiều khía cạnh

Thách thức khi triển khai Luật Công nghiệp Công nghệ số

Tuy được hưởng những chính sách hỗ trợ để thuận tiện hơn trong việc phát triển nền công nghiệp công nghệ số nhưng vẫn còn đó nhiều thách thức khi triển khai và áp dụng Luật CNCNS vào thực tiễn.

Việc số hóa và phát triển về công nghệ số tuy đã có những quy định về bảo mật thông tin, dữ liệu như Điều 55, Điều 70, Điều 73 Dự thảo cũng như các quy định tại Luật an ninh mạng, Luật An toàn thông tin mạng, … nhưng vẫn còn những rủi ro tiềm ẩn về an toàn dữ liệu, thông tin. Vì thế, doanh nghiệp và cá nhân cũng cần phải tự có ý thức bảo vệ thông tin, dữ liệu quan trọng của mình.

Chi phí đầu tư để phát triển công nghệ số cao cũng là một trong những khó khăn khi triển khai Luật, việc đầu tư quá nhiều chi phí vào một ngành công nghiệp mới tuy đã có hướng đi nhưng vẫn chưa thấy được kết quả cũng tiềm ẩn ít nhiều rủi ro dẫn đến việc các doanh nghiệp đầu tư phải suy xét rất kỹ trước khi bắt tay vào đầu tư cho ngành công nghiệp công nghệ số này.

Về nhân lực chất lượng cao hiện nay ở nước ta vẫn chưa nhiều nên việc đáp ứng được những quy định và điều kiện về chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Dù vậy, vấn đề này sẽ được giải quyết dần theo thời gian khi các chính sách về đầu tư phát triển nhân lực cũng đang được Dự thảo Luật CNCNS lưu tâm quy định tại Mục 6 Chương III.

Giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia công nghiệp công nghệ số

Dự thảo Luật CNCNS dành hẳn 01 Chương III để quy định về việc thúc đẩy và hỗ trợ cho công cuộc phát triển công nghiệp công nghệ số điển hình là:

• Xây dựng chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số
• Xây dựng, phát triển Thương hiệu công nghiệp công nghệ số Việt Nam
• Phát triển thị trường ở nước ngoài và trong nước
• Đầu tư, mua sắm và lựa chọn nhà cung cấp sản phẩm, dịch vụ công nghệ số sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước

Đồng thời Nhà nước còn hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ số phát triển với những ưu đãi, chính sách tín dụng và quy định rõ về nguồn tài chính cho việc phát triển công nghiệp công nghệ số ở Điều 22 Luật CNCNS:

“Điều 22. Nguồn tài chính cho phát triển công nghiệp công nghệ số

Nguồn tài chính cho phát triển công nghiệp công nghệ số, gồm:

1. Ngân sách Nhà nước;

2. Quỹ phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia;

3. Quỹ phát triển khoa học và công nghệ và nguồn vốn hợp pháp khác của doanh nghiệp;

4. Quỹ đầu tư phát triển của địa phương, doanh nghiệp;

5. Nguồn vốn vay, tài trợ của tổ chức, cá nhân trong và nước ngoài;

6. Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia, Quỹ đầu tư mạo hiểm công nghệ cao và các quỹ khác trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

7. Quỹ Dịch vụ Viễn thông công ích;

8. Nguồn vốn hợp pháp khác.”

Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ Số là một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của Việt Nam. Nếu được triển khai hiệu quả, luật này sẽ tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ số lớn, nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Sự hỗ trợ từ Chính phủ là vô cùng cần thiết và đóng vai trò cực lớn trong sự thành công phát triển của ngành công nghiệp công nghệ số tại Việt Nam.