AI thường được nhắc đến với những chatbot, mô hình tạo sinh hay nguy cơ thay thế một số công việc. Nhưng tại Hàn Quốc, tác động của công nghệ này đang diễn ra theo một hướng rộng hơn.

Nhu cầu khổng lồ đối với chip phục vụ các hệ thống AI đã thúc đẩy ngành bán dẫn, kéo theo sự gia tăng thu nhập của kỹ sư, giá cổ phiếu và bất động sản tại những khu vực tập trung nhà máy chip.

Hiệu ứng sau đó lan sang giáo dục, lựa chọn nghề nghiệp và cả đời sống xã hội.

Song song với đó, một trong những ngành xuất khẩu nổi tiếng nhất Hàn Quốc – công nghiệp văn hóa – cũng đang nhanh chóng thử nghiệm AI trong âm nhạc, điện ảnh và sản xuất nội dung.

Kỹ sư bán dẫn trở thành nhóm thu nhập cao nhờ cơn sốt AI

Dongtan, cách Seoul 50 km về phía nam, là một trong những nơi thể hiện rõ tác động kinh tế của làn sóng AI.

Thành phố nằm gần các cơ sở sản xuất bán dẫn lớn của Samsung Electronics tại Hwaseong và Giheung, đồng thời có khả năng kết nối thuận tiện với hệ thống sản xuất của SK Hynix.

Đây là vị trí đặc biệt khi Hàn Quốc đang nắm giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng chip nhớ băng thông cao (HBM).

HBM là loại bộ nhớ có khả năng truyền lượng dữ liệu lớn với tốc độ cao, ngày càng trở thành thành phần quan trọng trong những bộ xử lý phục vụ huấn luyện và vận hành AI.

Theo Bloomberg, Hàn Quốc hiện sản xuất khoảng 80% HBM trên thế giới.

Khi nhu cầu AI tăng mạnh, giá trị của những doanh nghiệp và lao động tham gia chuỗi cung ứng này cũng tăng theo.

Một số nhân viên Samsung và SK Hynix được dự kiến nhận khoản thưởng ít nhất 400.000 USD trong năm 2026.

Mức thu nhập tăng đột biến của lực lượng lao động ngành chip đang tạo ra hiệu ứng lan tỏa tới những lĩnh vực tưởng như không liên quan.

Giá nhà quanh các nhà máy chip tăng mạnh

Thị trường bất động sản Dongtan là một ví dụ.

Một căn hộ rộng 84 m² tại đây gần đây được bán với giá hơn 2,2 tỷ won, tương đương khoảng 1,5 triệu USD.

Giá chào bán tại những khu vực xung quanh ga Dongtan cũng tăng hàng trăm triệu won chỉ trong vài tuần.

Mark Yoon, một môi giới bất động sản tại Dongtan, cho biết trước đây thị trường chỉ nghi ngờ giá nhà tại thành phố có mối liên hệ với tình hình ngành bán dẫn.

Nhưng sau đợt tăng giá năm nay, ông cho rằng mối liên hệ này đã trở nên rất rõ ràng.

“Trước đây chúng tôi chỉ nghi ngờ thị trường nhà ở Dongtan biến động theo ngành bán dẫn. Sau đợt tăng giá năm nay, tôi nghĩ điều đó đã được chứng minh. Hai thị trường này liên kết 100%.”

Lý do khá trực tiếp: khi nhân viên ngành chip nhận được những khoản thưởng lớn, một phần dòng tiền có thể chảy vào nhà ở và các loại tài sản khác tại khu vực họ sinh sống.

Cơn sốt AI vì thế không chỉ làm tăng giá chip mà còn gián tiếp tác động đến giá bất động sản.

Cổ phiếu chip tăng mạnh, nhà đầu tư cá nhân đổ tiền vào AI

Một hiệu ứng khác xuất hiện trên thị trường chứng khoán.

Cổ phiếu SK Hynix có thời điểm tăng hơn 1.000% trong 12 tháng tính đến đỉnh ngày 22/6, trong khi Samsung tăng khoảng 500%. Có thời điểm vốn hóa của SK Hynix vượt 1.000 tỷ USD.

Đà tăng mạnh của những doanh nghiệp hưởng lợi từ AI thu hút lượng lớn nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc.

Không chỉ mua trực tiếp cổ phiếu, một bộ phận nhà đầu tư còn sử dụng các quỹ ETF có đòn bẩy nhằm khuếch đại lợi nhuận.

Khi thị trường tăng, lợi nhuận có thể được nhân lên. Khi giá cổ phiếu giảm, mức thua lỗ cũng có thể tăng nhanh tương ứng.

Cuối tháng 7, thị trường chứng kiến một đợt bán tháo lớn khi nhiều nhà đầu tư tìm cách rút khỏi cổ phiếu công nghệ.

Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Koo Yun Cheol sau đó phải xin lỗi vì cơ quan quản lý chưa giám sát chặt chẽ việc đưa những ETF đơn cổ phiếu sử dụng đòn bẩy ra thị trường.

Một nghị sĩ đối lập thậm chí mô tả thị trường Hàn Quốc đã “biến thành một sòng bạc”.

AI tạo ra người thắng lớn, nhưng phần lớn lao động đứng ngoài cuộc

Sự bùng nổ của ngành bán dẫn cũng đặt ra một câu hỏi khác: lợi ích kinh tế từ AI đang được phân phối như thế nào?

Theo Yoonsoo Lee, giáo sư kinh tế tại Đại học Quốc gia Seoul, AI có thể tạo ra những tranh luận mới về phân phối của cải, tương tự các biến động xã hội từng xuất hiện khi đường sắt, điện hay máy tính ra đời.

“AI khó có khả năng mang lại lợi ích cho tất cả mọi người một cách đồng đều, và sẽ có những người thắng, người thua rõ ràng”, ông nhận định.

Trong khi kỹ sư bán dẫn có thể nhận được những khoản thưởng rất lớn, hơn 98% người lao động Hàn Quốc không làm việc trong lĩnh vực này đứng ngoài phần lớn lợi ích trực tiếp từ sự bùng nổ của ngành chip.

Ngân hàng trung ương Hàn Quốc cũng cảnh báo lợi ích từ công nghệ, thị trường chứng khoán và AI đang có xu hướng tập trung nhiều hơn vào nhóm giàu có.

Điều đó có thể khiến AI không chỉ trở thành câu chuyện về tăng trưởng kinh tế mà còn liên quan đến bất bình đẳng thu nhập và phân phối tài sản.

Hàn Quốc tính đến “cổ tức công dân” từ AI

Trước nguy cơ khoảng cách thu nhập ngày càng lớn, Chính phủ Hàn Quốc bắt đầu tính đến những giải pháp phân phối lại một phần lợi ích.

Kim Yong-beom, cố vấn chính sách của Tổng thống Lee Jae Myung, đã đề cập ý tưởng về “cổ tức công dân”.

Theo định hướng này, một phần nguồn thu ngân sách tăng thêm từ sự phát triển của AI có thể được sử dụng để đầu tư cho thế hệ trẻ và những ngành chiến lược.

Ý tưởng phản ánh một vấn đề mà nhiều quốc gia có thể phải đối mặt trong tương lai: nếu AI tạo ra năng suất và của cải rất lớn nhưng lợi ích chủ yếu tập trung vào một số doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhóm lao động kỹ năng cao, chính phủ sẽ phân phối thành quả đó như thế nào?

Kỹ sư chip bất ngờ được săn đón trên thị trường hẹn hò

Tác động của AI tại Hàn Quốc thậm chí lan sang một lĩnh vực khó ngờ tới: hẹn hò và mai mối.

Trong nhiều thập kỷ, bác sĩ và luật sư thường nằm trong nhóm nghề nghiệp có địa vị xã hội cao tại Hàn Quốc. Đối với nhiều gia đình, y khoa cũng là một trong những lựa chọn hàng đầu dành cho học sinh xuất sắc.

Nhưng sự bùng nổ của ngành bán dẫn đang tạo ra một nhóm nghề nghiệp mới có sức hấp dẫn lớn.

Eunsun Kang, quản lý cấp cao tại Gayeon, một trong những công ty mai mối lớn của Hàn Quốc, cho biết kỹ sư làm việc tại Samsung và SK Hynix hiện được săn đón mạnh.

“Hiện tại là đỉnh điểm. Tôi chưa bao giờ thấy nhân viên bán dẫn được ưa chuộng như vậy trong 15 năm làm việc”, bà Kang nói.

Theo bà, một số phụ nữ trước đây chủ yếu muốn được giới thiệu với bác sĩ hoặc luật sư hiện chủ động yêu cầu gặp kỹ sư của hai tập đoàn bán dẫn.

Ở chiều ngược lại, các kỹ sư cũng bắt đầu có nhiều lựa chọn hơn và trở nên kén chọn khi vị thế nghề nghiệp được cải thiện.

Áo khoác SK Hynix trở thành “trang phục hẹn hò tối thượng”

Sự thay đổi vị thế của kỹ sư bán dẫn thậm chí đã trở thành chất liệu cho văn hóa đại chúng.

Một chương trình của Saturday Night Live Korea xây dựng tình huống trong đó khách hàng tại cửa hàng xa xỉ bất ngờ được đối xử khác hẳn sau khi để lộ chiếc áo SK Hynix.

Trên nền tảng mua bán đồ cũ Danggeun Market, những chiếc áo khoác được cho là đồng phục của SK Hynix cũng được rao bán với cách giới thiệu hài hước như “trang phục hẹn hò tối thượng”.

Đằng sau những câu chuyện mang tính giải trí là một sự thay đổi đáng chú ý về địa vị nghề nghiệp.

Khi thu nhập của một nhóm lao động tăng mạnh, nhận thức xã hội về nghề nghiệp đó cũng có thể thay đổi theo.

Sinh viên Hàn Quốc bắt đầu đổ vào ngành bán dẫn

Xu hướng này tiếp tục xuất hiện trong giáo dục.

Theo Jongro Academy, trong mùa tuyển sinh năm 2026, điểm đầu vào của 5 chương trình đào tạo bán dẫn được Samsung và SK Hynix hỗ trợ đã cao hơn một số ngành khoa học tự nhiên tại Đại học Quốc gia Seoul.

Điều này cho thấy ngành bán dẫn không chỉ hấp dẫn những người đã đi làm mà đang tác động trực tiếp tới quyết định nghề nghiệp của thế hệ trẻ.

Seunghyun Jeong, 25 tuổi, sau khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện đã tham gia chương trình đào tạo bán dẫn do KAIST và thành phố Hwaseong phối hợp tổ chức.

Anh muốn làm việc tại SK Hynix, trong đó một lý do quan trọng là cơ chế thưởng dựa trên kết quả kinh doanh của công ty.

Nếu xu hướng này kéo dài, AI có thể gián tiếp làm thay đổi cách nguồn nhân lực chất lượng cao được phân bổ giữa các ngành nghề tại Hàn Quốc.

Hàn Quốc đặt cược hơn 1.350 nghìn tỷ won vào ngành chip

Sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp diễn ra song song với một chiến lược công nghiệp quy mô rất lớn của Hàn Quốc.

Cuối tháng 6, Tổng thống Lee Jae Myung công bố kế hoạch phát triển một trung tâm sản xuất chip nhớ mới tại khu vực phía tây nam, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực liên quan như trung tâm dữ liệu và robot.

Chính phủ cùng Samsung và SK Hynix công bố kế hoạch đầu tư ít nhất 1.350 nghìn tỷ won vào ngành bán dẫn.

Hàn Quốc không chỉ muốn tiếp tục giữ lợi thế về phần cứng.

Seoul còn đặt mục tiêu phát triển các mô hình AI nền tảng trong nước nhằm cạnh tranh với các công ty Mỹ và Trung Quốc.

Một trong những sáng kiến đáng chú ý là cuộc thi được ví như “AI Squid Game”, nơi các mô hình AI nội địa được đánh giá và loại dần để tìm kiếm những hệ thống đủ khả năng cạnh tranh quốc tế.

Cơn sốt chip AI cũng tạo áp lực lên nguồn nước

Nhưng mở rộng ngành bán dẫn với quy mô lớn đồng thời đặt ra những thách thức về tài nguyên và môi trường.

Các nhà máy chip cần lượng nước đáng kể trong quá trình sản xuất.

Trong khi đó, những cơ sở mới dự kiến được phát triển tại Honam – khu vực từng đối mặt với tình trạng hạn hán.

Các tổ chức môi trường vì vậy yêu cầu việc phân bổ nguồn nước phải cân bằng giữa nhu cầu của ngành công nghiệp bán dẫn, sản xuất nông nghiệp và hệ sinh thái.

Đây là một trong những ví dụ cho thấy chi phí của cuộc đua AI không chỉ nằm ở chip và trung tâm dữ liệu mà còn liên quan đến điện năng, nước, đất đai và hạ tầng.

Cơn sốt AI liệu có kéo dài?

Dù ngành bán dẫn Hàn Quốc đang hưởng lợi rất lớn, chưa ai có thể chắc chắn nhu cầu hiện nay sẽ được duy trì trong bao lâu.

Bumki Son, nhà kinh tế tại Barclays, cho rằng vẫn còn quá sớm để xác định tác động của AI có tính bền vững dài hạn hay không.

“Câu hỏi quan trọng là liệu nhu cầu có duy trì ở mức cao về mặt cơ cấu hay cuối cùng quay trở lại những mô hình trước đây, thậm chí rơi vào một chu kỳ suy giảm khác”, ông nhận định.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với ngành bán dẫn, vốn có tính chu kỳ cao.

Nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng mạnh trong nhiều năm, các khoản đầu tư hiện tại có thể tạo nền tảng cho một giai đoạn tăng trưởng mới. Nhưng nếu thị trường điều chỉnh, những khoản đầu tư khổng lồ vào nhà máy và hạ tầng cũng có thể tạo ra sức ép đáng kể.

AI tiếp tục tiến vào K-pop và ngành giải trí Hàn Quốc

Tác động của AI không dừng lại ở chip, tiền lương và bất động sản.

Ngành công nghiệp văn hóa – một trong những thế mạnh xuất khẩu lớn nhất của Hàn Quốc – cũng đang nhanh chóng ứng dụng công nghệ mới.

Theo Bloomberg, âm nhạc, truyền hình, điện ảnh, trò chơi và những ngành công nghiệp văn hóa khác của Hàn Quốc tạo ra doanh thu khoảng 161 nghìn tỷ won trong năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hơn 15 tỷ USD và sử dụng khoảng 690.000 lao động.

Các doanh nghiệp giải trí đang thử nghiệm thần tượng K-pop ảo, video âm nhạc được tạo bằng AI và những người có ảnh hưởng kỹ thuật số có khả năng livestream, biểu diễn và tương tác với người hâm mộ.

Galaxy Corp., công ty quản lý G-Dragon, cho rằng AI có thể giúp ngành giải trí tạo ra tài sản trí tuệ mới, mở rộng thị trường quốc tế và phát triển sản phẩm với chi phí thấp hơn, thay vì chỉ đơn thuần thay thế nghệ sĩ.

Phim điện ảnh tạo bằng AI bắt đầu được thương mại hóa

Điện ảnh Hàn Quốc cũng đang thay đổi nhanh chóng.

Trong bối cảnh doanh thu phòng vé chưa hoàn toàn trở lại mức trước đại dịch, các nhà làm phim đang tìm đến những công cụ như Kling AI, Runway và Gemini để hỗ trợ tạo storyboard, hiệu ứng hình ảnh và cảnh phim.

Liên hoan phim quốc tế Bucheon lần thứ 30 đã tổ chức các chương trình dành cho phim AI, hội thảo và hoạt động đào tạo sản xuất phim bằng trí tuệ nhân tạo.

Thành phố đặt mục tiêu đào tạo 10.000 nhà sáng tạo AI vào năm 2029.

Oh Tae-hee, một nhân viên marketing dược phẩm tự học làm phim bằng AI, là một trong những trường hợp đáng chú ý.

Anh chi khoảng 2 triệu won mỗi tháng để sử dụng khoảng 12 nền tảng tạo video AI và cho biết có thể kiếm hàng chục triệu won từ mỗi dự án.

Trong mùa hè năm nay, điện ảnh Hàn Quốc cũng ghi nhận những bộ phim AI đầu tiên được phát hành thương mại, trong khi nhiều dự án kết hợp AI khác dự kiến tiếp tục ra mắt.

AI tạo cơ hội mới nhưng cũng đe dọa việc làm sáng tạo

Cho Yang-il, cố vấn AI của Liên hoan phim Bucheon, cho rằng AI có thể dần trở thành một công cụ bình thường trong quy trình sản xuất điện ảnh.

Nếu trước đây các hiệu ứng phức tạp đòi hỏi đội ngũ lớn và ngân sách cao, AI có thể giúp những nhà sáng tạo nhỏ thực hiện một phần công việc với nguồn lực ít hơn.

Điều này có thể hạ thấp rào cản gia nhập ngành công nghiệp sáng tạo.

Nhưng mặt còn lại là nguy cơ đối với việc làm.

Đạo diễn Park Chan-wook từng cảnh báo AI có thể lấy đi nhiều công việc và làm thay đổi căn bản thẩm mỹ điện ảnh.

Những vị trí liên quan đến thiết kế, dựng hình, hiệu ứng, hậu kỳ và nhiều công đoạn sản xuất nội dung có thể phải thay đổi khi AI ngày càng có khả năng thực hiện những nhiệm vụ trước đây cần con người.

AI đang tạo ra một Hàn Quốc với những “người thắng” và “người thua” mới

Những gì đang diễn ra tại Hàn Quốc cho thấy tác động của AI không thể chỉ được đo bằng số lượng chatbot hay mức độ thông minh của các mô hình.

Một trung tâm dữ liệu AI cần chip. Nhu cầu chip làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp bán dẫn. Lợi nhuận tạo ra những khoản thưởng lớn cho kỹ sư. Thu nhập tăng kéo theo giá nhà tại nơi họ sinh sống. Nghề bán dẫn trở nên hấp dẫn hơn, sinh viên thay đổi ngành học và thậm chí tiêu chí lựa chọn bạn đời cũng bị ảnh hưởng.

Ở một hướng khác, AI làm giảm chi phí sản xuất nội dung, tạo ra nghề nghiệp mới nhưng đồng thời đặt một số công việc truyền thống trước nguy cơ bị thu hẹp.

Đó là cách một công nghệ bắt đầu tạo ra những thay đổi về kinh tế, xã hội và văn hóa cùng lúc.

Hàn Quốc đang nằm trong nhóm quốc gia cảm nhận tác động này rõ rệt nhờ vị thế đặc biệt trong chuỗi cung ứng bán dẫn và ngành công nghiệp nội dung toàn cầu.

Nhưng chính sự phát triển nhanh cũng đặt ra một bài toán lớn hơn: nếu AI tạo ra lượng của cải khổng lồ nhưng lợi ích tập trung vào một số ngành nghề và nhóm dân cư, xã hội sẽ phân phối những thành quả đó như thế nào?

Câu trả lời có thể quyết định liệu AI chỉ tạo nên một thế hệ kỹ sư chip giàu có mới, hay trở thành động lực tăng trưởng mang lại lợi ích rộng hơn cho nền kinh tế Hàn Quốc.