Thông tin về những tài sản có thể xuất hiện trên sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam được ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), chia sẻ tại sự kiện công nghệ Conviction 2026.

Theo đó, Việt Nam đang từng bước chuẩn bị cho quá trình vận hành thị trường tài sản mã hóa trong nước. Ở giai đoạn đầu, định hướng không chỉ tập trung vào các loại tài sản số quen thuộc mà còn hướng đến việc mã hóa tài sản thực, dòng tiền và những dự án có giá trị kinh tế.

Đáng chú ý, đối với thị trường phát hành, doanh nghiệp Việt Nam sẽ phát hành tài sản mã hóa trên cơ sở tài sản thực cho nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư nước ngoài là đối tượng được mua bán các tài sản này.

5 loại tài sản có thể được phát hành trên sàn tài sản mã hóa Việt Nam

Theo ông Tô Trần Hòa, trong giai đoạn đầu của thị trường sơ cấp, có 5 nhóm sản phẩm có thể được nghiên cứu phát hành dưới dạng tài sản mã hóa.

1. NFT và các vật phẩm được mã hóa

Nhóm đầu tiên là các loại vật phẩm như NFT (Non-Fungible Token).

NFT có thể được hiểu là một loại tài sản số sử dụng công nghệ blockchain để ghi nhận và xác định tính độc nhất của một tài sản hoặc quyền lợi nhất định.

Tuy nhiên, không phải mọi NFT đều bắt buộc phải đưa lên sàn giao dịch tài sản mã hóa trong nước.

Ví dụ, đối với NFT được sử dụng dưới dạng vé tham dự sự kiện, loại tài sản này có thể không cần giao dịch thông qua sàn nội địa được cấp phép.

Điều này cho thấy cơ chế quản lý dự kiến sẽ cần phân biệt giữa NFT mang bản chất tài sản đầu tư, giao dịch với những NFT chủ yếu được sử dụng cho mục đích tiện ích.

2. Hàng hóa được mã hóa

Nhóm thứ hai đáng chú ý hơn đối với doanh nghiệp là các loại hàng hóa thực được mã hóa và đưa lên blockchain.

Ví dụ được đưa ra gồm hạt điều, hồ tiêu và các loại hàng hóa khác.

Về nguyên tắc, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng hàng hóa vật chất, quyền hoặc lợi ích kinh tế gắn với tài sản có thể được thể hiện dưới dạng token trên blockchain nếu đáp ứng các điều kiện của cơ chế phát hành.

Đây là hướng phát triển thường được nhắc đến với khái niệm token hóa tài sản thực – Real World Assets (RWA).

Nếu được triển khai hiệu quả, việc mã hóa hàng hóa có thể tạo thêm một phương thức huy động và luân chuyển nguồn lực dựa trên những tài sản thực đang tồn tại trong nền kinh tế.

3. Dòng tiền cũng có thể được token hóa

Không chỉ bản thân tài sản, dòng tiền hình thành từ tài sản cũng có thể trở thành đối tượng được mã hóa.

Ví dụ, một tòa nhà đang cho thuê có thể tạo ra dòng tiền ổn định hằng tháng. Dòng tiền từ hoạt động cho thuê hoặc vận hành tòa nhà có thể được nghiên cứu token hóa để phát hành và giao dịch.

Đây là điểm đáng chú ý bởi đối tượng được mã hóa trong trường hợp này không nhất thiết là quyền sở hữu trực tiếp đối với tòa nhà mà có thể là quyền hoặc lợi ích kinh tế liên quan đến dòng tiền mà tài sản tạo ra.

Do đó, khi xây dựng sản phẩm tài sản mã hóa, việc xác định chính xác tài sản cơ sở và quyền của người sở hữu token sẽ là vấn đề đặc biệt quan trọng.

4. Bất động sản được mã hóa

Bất động sản là nhóm tài sản nhận được nhiều sự quan tâm khi nhắc đến token hóa tài sản thực.

Theo thông tin được đưa ra tại Conviction 2026, bất động sản cũng nằm trong nhóm sản phẩm có thể được nghiên cứu mã hóa.

Tuy nhiên, không phải cứ có bất động sản là có thể chuyển thành token rồi đưa lên sàn giao dịch.

Ông Tô Trần Hòa lưu ý rằng không phải tất cả bất động sản đều đủ điều kiện để mã hóa. Nếu liên quan đến vấn đề quyền sử dụng thì trước khi phát hành tài sản mã hóa phải xem xét cụ thể bản chất và loại hình của tài sản.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh bất động sản có thể gắn với nhiều quyền và nghĩa vụ pháp lý khác nhau.

Do đó, “token hóa bất động sản” không nên được hiểu đơn giản là chia một căn nhà hoặc thửa đất thành hàng nghìn token rồi tự do mua bán trên blockchain.

Khung pháp lý của tài sản cơ sở vẫn phải được xem xét trước khi xác định tài sản đó có thể được mã hóa và phát hành hay không.

5. Các sản phẩm và dự án xanh

Nhóm cuối cùng được đề cập là sản phẩm xanh, chẳng hạn các dự án năng lượng mặt trời.

Việc token hóa có thể mở ra một phương thức mới để thể hiện quyền và lợi ích kinh tế gắn với các dự án xanh trên nền tảng blockchain.

Trong bối cảnh nhu cầu huy động vốn cho năng lượng tái tạo, giảm phát thải và phát triển bền vững ngày càng lớn, đây có thể trở thành một trong những nhóm tài sản đáng chú ý khi thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đi vào vận hành.

Như vậy, 5 nhóm được đề cập gồm NFT, hàng hóa, dòng tiền, bất động sản và sản phẩm xanh.

Sàn tài sản mã hóa Việt Nam sẽ giao dịch với VNĐ

Một điểm quan trọng khác liên quan đến cách thức giao dịch là trong giai đoạn đầu sẽ không tổ chức các cặp giao dịch giữa các tài sản mã hóa với nhau theo cách thường thấy trên nhiều sàn tiền số quốc tế.

Thay vào đó, tài sản mã hóa sẽ được giao dịch với đồng Việt Nam (VNĐ).

Mô hình này có những nét tương đồng với cách thức quản lý thị trường tại một số quốc gia châu Á như Hàn Quốc và Thái Lan.

Đây cũng là chi tiết cần lưu ý khi gọi thị trường sắp được triển khai là “sàn tiền số”. Về mặt pháp lý, cách gọi chính xác hơn là thị trường hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, thay vì mặc nhiên đồng nhất mọi tài sản mã hóa với “tiền số”.

Tài sản mã hóa chưa được niêm yết trên sàn Việt Nam xử lý thế nào?

Trên thế giới hiện tồn tại số lượng rất lớn tài sản mã hóa. Vì vậy, việc một sàn giao dịch được cấp phép tại Việt Nam hỗ trợ toàn bộ các loại tài sản đang lưu hành trên thị trường quốc tế là không khả thi.

Mỗi loại tài sản được hỗ trợ còn kéo theo chi phí vận hành, mở ví, quản lý ví và bảo đảm an toàn hệ thống.

Theo thông tin được ông Tô Trần Hòa chia sẻ, đối với những tài sản chưa được niêm yết, cơ chế dự kiến cho phép cá nhân có thể thực hiện giao dịch ngoài hệ thống của đơn vị cung cấp dịch vụ trong nước nhưng vẫn phải đăng ký giao dịch thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ.

Cơ chế này đáng chú ý đối với những nhà đầu tư Việt Nam đang sở hữu nhiều loại tài sản mã hóa trên các nền tảng nước ngoài nhưng tài sản đó chưa được hỗ trợ tại sàn trong nước.

Giao dịch on-ramp và off-ramp sẽ được thực hiện ra sao?

Liên quan đến việc đưa tài sản vào và ra khỏi hệ thống, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết trong giai đoạn đầu sẽ ưu tiên cung cấp các dịch vụ off-ramp.

Nhu cầu on-ramp có thể phát sinh trong những trường hợp như chuyển tài sản mã hóa từ tổ chức này sang tổ chức khác hoặc khi nhà đầu tư Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài chuyển tài sản mã hóa về Việt Nam.

Việc kiểm soát luồng tài sản ra – vào hệ thống có ý nghĩa đặc biệt đối với yêu cầu xác minh giao dịch, phòng chống rửa tiền và truy vết dòng tiền.

Từ ngày 1/9/2026 giao dịch ngoài sàn có bị phạt ngay?

Đây là vấn đề đặc biệt được các nhà đầu tư quan tâm.

Chính phủ đã ban hành Nghị định 284/2026/NĐ-CP ngày 16/7/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa. Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Theo thông tin được ông Tô Trần Hòa giải thích tại Conviction 2026, trường hợp đến thời điểm Nghị định 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực nhưng Việt Nam vẫn chưa có tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép, nhà đầu tư chưa bị áp dụng xử phạt đối với việc không giao dịch thông qua tổ chức được cấp phép.

Quy định xử phạt tương ứng sẽ được áp dụng khi Việt Nam đã có tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa chính thức được cấp phép. Theo thông tin được công bố, cá nhân giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép có thể đối mặt mức phạt từ 30 – 50 triệu đồng khi điều kiện áp dụng đã phát sinh.

Vì vậy, nhà đầu tư cần phân biệt giữa thời điểm Nghị định có hiệu lực và thời điểm một số nghĩa vụ gắn với sự tồn tại của tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép có thể được áp dụng trên thực tế.

Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam khi nào hoạt động?

Hiện chưa thể xác định chính xác ngày sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên của Việt Nam chính thức vận hành.

Theo thông tin được công bố tại Conviction 2026, đã có 5 doanh nghiệp được chấp thuận về nguyên tắc trong quá trình chuẩn bị tham gia thị trường. Tuy nhiên, việc được chấp thuận hồ sơ hoặc về nguyên tắc chưa đồng nghĩa doanh nghiệp có thể ngay lập tức đưa sàn vào hoạt động.

Các doanh nghiệp còn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu về vốn, cơ cấu cổ đông, công nghệ, nhân sự, an toàn hệ thống và quy trình nghiệp vụ trước khi thị trường có thể vận hành.

Trong đó, những yêu cầu được đề cập bao gồm vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng, yêu cầu về an toàn thông tin cấp độ 4 và hệ thống quy trình vận hành.

Do đó, thời điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên ra mắt sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ hoàn thiện các điều kiện và thủ tục cấp phép của từng doanh nghiệp.

Sàn tài sản mã hóa phải kiểm soát rửa tiền và minh bạch giao dịch

Một vấn đề khác không thể bỏ qua là thanh khoản.

Để bảo đảm khả năng mua bán trên thị trường, các tổ chức cung cấp dịch vụ có thể cần làm việc với những nhà tạo lập thị trường (market maker).

Tuy nhiên, hoạt động này phải đi kèm yêu cầu về tiêu chuẩn công nghệ, minh bạch và công bố thông tin.

Đồng thời, thị trường phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến phòng, chống rửa tiền (AML) và Khuyến nghị 16 của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF), thường được biết đến với tên gọi Travel Rule.

Đây là nguyên tắc yêu cầu các tổ chức liên quan đến giao dịch tài sản mã hóa thu thập, lưu giữ và truyền tải những thông tin cần thiết về bên chuyển và bên nhận trong những giao dịch thuộc phạm vi điều chỉnh.

Tài sản mã hóa tại Việt Nam đang tiến gần hơn tới khuôn khổ giao dịch chính thức

Những thông tin được công bố tại Conviction 2026 cho thấy thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn xây dựng hành lang pháp lý sang chuẩn bị các điều kiện thực tế để vận hành.

Đáng chú ý, định hướng phát triển thị trường không chỉ xoay quanh các đồng tiền mã hóa đang được giao dịch phổ biến trên thế giới. Việc nghiên cứu đưa NFT, hàng hóa, dòng tiền, bất động sản và sản phẩm xanh lên blockchain cho thấy token hóa tài sản thực có thể trở thành một hướng phát triển quan trọng của thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, việc một loại tài sản thuộc 5 nhóm trên không đồng nghĩa tài sản đó đương nhiên đủ điều kiện được mã hóa và niêm yết. Bản chất pháp lý của tài sản cơ sở, quyền của người sở hữu token, điều kiện phát hành, đối tượng nhà đầu tư và yêu cầu đối với tổ chức cung cấp dịch vụ vẫn phải được xem xét theo khuôn khổ pháp luật áp dụng.

Đối với nhà đầu tư, giai đoạn sắp tới cũng đặc biệt đáng chú ý khi Nghị định 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, trong khi các doanh nghiệp đang tiếp tục hoàn thiện điều kiện để được cấp phép và đưa tổ chức giao dịch tài sản mã hóa trong nước vào hoạt động.