Dự thảo quy định Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ ban hành Danh mục sản phẩm AI cần nhận diện và hướng dẫn cụ thể về hình thức, quy cách dấu hiệu. Mục tiêu là giúp người dùng dễ dàng nhận biết sản phẩm do AI tạo ra để có cách ứng xử phù hợp. Đồng thời, yêu cầu quá trình dán nhãn không được gây thêm thủ tục hành chính, tránh làm khó doanh nghiệp và người dân.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường – cơ quan thẩm tra dự luật – cho biết quy định này phù hợp với xu hướng lập pháp của EU, Mỹ và Trung Quốc.

Một số đại biểu cũng đặt vấn đề về quyền sở hữu trí tuệ với sản phẩm do AI tạo ra. Về điểm này, Ủy ban khẳng định theo pháp luật hiện hành của Việt Nam và nhiều quốc gia, quyền sở hữu trí tuệ chỉ thuộc về con người – cá nhân hoặc tổ chức. AI chỉ là công cụ hỗ trợ sáng tạo, không được xem là chủ thể sở hữu. Do đó, vấn đề này sẽ tuân theo Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành.

Dự luật cũng nhấn mạnh việc phát triển và sử dụng AI phải phục vụ lợi ích con người, lấy con người làm trung tâm, nâng cao hiệu quả công việc và thúc đẩy tiến bộ. AI cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo không vượt ngoài tầm kiểm soát, đồng thời phải đảm bảo công bằng, không phân biệt đối xử, bảo vệ quyền riêng tư và các giá trị đạo đức.

Bộ, ngành quản lý lĩnh vực ứng dụng AI sẽ có trách nhiệm xây dựng hướng dẫn về đạo đức sử dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp với thực tế.

Về phân loại, dự luật đề xuất chia AI theo mức độ rủi ro. AI rủi ro cao là những hệ thống có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, quyền lợi con người, trật tự và an toàn xã hội. Các hệ thống còn lại thuộc nhóm không rủi ro cao, chủ yếu hỗ trợ tối ưu hóa công việc và không thay thế quyết định của con người.

Dự luật dự kiến được Quốc hội xem xét thông qua trong kỳ họp tháng 5 tới.