Gần 5 triệu lao động nhưng chỉ 817 người có trình độ tiến sĩ

Theo báo cáo từ UBND TP.HCM, tính đến năm 2024, lực lượng lao động của thành phố đã đạt gần 4,9 triệu người. Tuy nhiên, số lượng cán bộ có trình độ tiến sĩ chỉ vỏn vẹn 817 người, chiếm 0,66%, phản ánh sự thiếu hụt đáng báo động về nguồn nhân lực chuyên sâu.

Đặc biệt, các lĩnh vực công nghệ cao – động lực cho sự đổi mới và phát triển của thành phố – đang thiếu trầm trọng các nhà khoa học đầu ngành và tổng công trình sư. Thực trạng này đang kìm hãm tiềm năng phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số của TP.HCM.

Hạ tầng có nhưng thiếu người vận hành hiệu quả

Mặc dù TP.HCM đã đầu tư vào nhiều phòng thí nghiệm với thiết bị hiện đại, nhưng lại thiếu đội ngũ chuyên môn đủ khả năng vận hành và khai thác hiệu quả. Điều này không chỉ làm giảm hiệu suất nghiên cứu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thương mại hóa các sản phẩm khoa học.

UBND TP.HCM cho biết, nguyên nhân chính là do các chính sách đào tạo và thu hút nhân lực chất lượng cao hiện nay chưa đủ hấp dẫn, thiếu tính cạnh tranh so với thị trường lao động quốc tế.

Chính sách đãi ngộ hiện tại chưa đủ sức cạnh tranh

Thành phố đã ban hành một số chính sách hỗ trợ thu hút nhân tài như:

• Hỗ trợ thu nhập ban đầu: 100 triệu đồng/người.

• Hỗ trợ thu nhập hằng tháng: từ 30 triệu đến 100 triệu đồng/người.

• Khuyến khích nghiên cứu: mức thu nhập bằng 5% ngân sách đầu tư cho công trình nghiên cứu (tối thiểu 50 triệu đồng/người/công trình, tối đa 1 tỷ đồng).

Tuy nhiên, mức đãi ngộ này vẫn chưa đủ sức hấp dẫn đối với các chuyên gia đầu ngành, đặc biệt là những người có thể đóng vai trò chủ chốt trong các đề án phát triển trọng điểm của thành phố như đường sắt đô thị, đô thị thông minh hay công nghệ vi mạch.

Nhu cầu cấp thiết về cơ chế đặc thù và chiến lược lâu dài

Trước thực trạng này, UBND TP.HCM đề xuất xây dựng một cơ chế đặc thù nhằm đầu tư hiệu quả vào hạ tầng khoa học công nghệ, thúc đẩy hợp tác giữa nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp để phát triển bền vững hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các nghị quyết trọng điểm như Nghị quyết 31, 71 và Nghị quyết 98/2023/QH15 là bước đi chiến lược để TP.HCM:

• Xây dựng trung tâm nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

• Thu hút và giữ chân các nhà khoa học đầu ngành, tổng công trình sư.

• Thực hiện hiệu quả các dự án như: Đề án phát triển đường sắt đô thị, Chương trình vi mạch bán dẫn, Đô thị thông minh, Chuyển đổi số, Trung tâm tài chính quốc tế…

TP.HCM cần làm gì để giữ chân nhân tài?

Thành phố cần ban hành chính sách đãi ngộ cạnh tranh quốc tế, gắn với cơ hội phát triển sự nghiệp, điều kiện làm việc hiện đại và môi trường nghiên cứu chuyên sâu. Đồng thời, cần cơ chế tài chính linh hoạt để thu hút nhân tài nước ngoài, Việt kiều có trình độ cao quay về cống hiến.

Chỉ khi giải quyết bài toán nhân lực công nghệ cao một cách quyết liệt và thực chất, TP.HCM mới có thể hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ hàng đầu khu vực.

Nguồn bài viết: Báo Dân Việt

Bài viết được thực hiện bởi Công ty Luật TNHH LHLegal – chuyên tư vấn pháp lý trong các lĩnh vực đầu tư, công nghệ, sở hữu trí tuệ và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nếu bạn cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ triển khai dự án liên quan đến nhân lực công nghệ cao, hãy liên hệ hotline 1900 2929 01.