Cẩn trọng khi “chơi” với AI

Theo các chuyên gia, nhiều người dùng hiện nay sử dụng AI một cách ngẫu hứng, đôi khi không quan tâm đến hệ lụy về mặt dữ liệu cá nhân. Việc tải ảnh lên các nền tảng tạo ảnh AI – bao gồm cả ChatGPT hoặc các công cụ bên thứ ba – đồng nghĩa với việc người dùng trao đi những thông tin quý giá: ảnh chân dung, khuôn mặt, đặc điểm nhận dạng…

“Có thể bạn nghĩ chỉ là một bức ảnh vui, nhưng với công nghệ hiện tại, khuôn mặt của bạn có thể bị sử dụng để huấn luyện AI, tạo ra phiên bản deepfake, hoặc thậm chí bị dùng để mở khóa các thiết bị nhận diện sinh trắc học”, thạc sĩ Trần Tuấn Dũng cảnh báo.

Ngoài ra, các ứng dụng này thường có điều khoản sử dụng và chính sách bảo mật dài, phức tạp mà người dùng ít khi đọc kỹ. Trong đó có thể tồn tại điều khoản cho phép nền tảng sử dụng ảnh của bạn vào mục đích nghiên cứu, thương mại hoặc chia sẻ với đối tác.

Trào lưu sáng tạo nhưng không vi phạm đạo đức

Bên cạnh rủi ro về dữ liệu, một số người dùng vô tư tạo ảnh AI cho bạn bè, người thân… mà chưa được sự cho phép, hoặc “chế ảnh” người nổi tiếng theo phong cách giễu cợt. Hành vi tưởng chừng vô hại nhưng có thể vi phạm pháp luật hoặc đạo đức.

Anh Lâm Nhật Minh nhấn mạnh: “Chơi với AI là sáng tạo, nhưng cần hiểu ranh giới giữa vui và xúc phạm. Ảnh có thể lan truyền rất nhanh, và nếu không kiểm soát, chính người tạo ra cũng phải chịu trách nhiệm.”

Chơi có ý thức, dùng có kiểm soát

Để tận dụng trào lưu một cách văn minh, chuyên gia khuyến nghị:

• Chỉ tải ảnh thật sự cần thiết, tránh ảnh chứa thông tin nhạy cảm như giấy tờ tùy thân, hình ảnh trẻ em hoặc ảnh riêng tư.

• Đọc kỹ chính sách bảo mật của nền tảng sử dụng AI. Nếu có điều khoản không rõ ràng về việc sử dụng ảnh, tốt nhất nên tránh.

• Chỉ cho phép truy cập ảnh một lần, thay vì cấp quyền truy cập toàn bộ thư viện ảnh.

• Ghi chú rõ ảnh là sản phẩm AI nếu chia sẻ công khai, để tránh gây hiểu nhầm hoặc bị lạm dụng.

• Tôn trọng quyền riêng tư của người khác, không sử dụng hình ảnh cá nhân mà chưa có sự đồng ý.

• Chủ động bảo vệ thiết bị: bật xác thực hai yếu tố, dùng mật khẩu mạnh, thường xuyên cập nhật phần mềm.

Trào lưu “đóng vỉ đồ chơi bằng AI” là ví dụ điển hình cho sức sáng tạo vô tận của công nghệ, khi biết kết hợp giữa công cụ hiện đại và trí tưởng tượng con người. Tuy nhiên, như mọi công nghệ khác, AI không chỉ là phép màu mà còn là con dao hai lưỡi. Chơi vui – nhưng chơi thông minh, sử dụng AI có trách nhiệm và kiểm soát là điều người dùng thời đại số cần ghi nhớ.