Ngày 7/7/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin chính thức về việc 5 luật mới đã được Quốc hội thông qua, góp phần hoàn thiện khung pháp lý quan trọng cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xem là bước đột phá thể chế, tháo gỡ những rào cản đã tồn tại lâu nay, tạo tiền đề cho việc triển khai các chiến lược quốc gia trong thời kỳ phát triển mới.
Họp báo về 5 luật trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Danh sách 5 luật mới được Quốc hội thông qua
Cụ thể, các luật vừa được thông qua bao gồm:
- Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
- Luật Công nghiệp công nghệ số
- Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa
- Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
- Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi)
Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, dù được khởi thảo từ 1–2 năm trước, nhưng nội dung của 5 luật này đều được xây dựng lại gần như toàn diện, thể hiện sự tiếp thu mạnh mẽ tinh thần cải cách trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Những thay đổi mang tính căn cơ
Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Luật lần đầu tiên đưa đổi mới sáng tạo lên ngang hàng với khoa học và công nghệ, thể hiện rõ sự thay đổi tư duy phát triển. Đây là dấu mốc thể hiện tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành quốc gia hùng cường thông qua ứng dụng khoa học và công nghệ.
Luật Công nghiệp công nghệ số
Luật này bao phủ toàn diện các lĩnh vực quan trọng như: công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), tài sản số, đồng thời đưa chương trình “Make in Vietnam” thành khung pháp lý chính thức. Luật cũng quy định chính sách ưu đãi đặc biệt đối với các dự án công nghệ số trọng điểm.
Luật sửa đổi Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
Luật thể hiện sự đổi mới toàn diện về tư duy và phương thức quản lý lĩnh vực đo lường, tiêu chuẩn kỹ thuật. Các quy định mới hướng đến đơn giản hóa thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ trong kiểm soát chất lượng và đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả.
Luật sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa
Luật này chuyển mô hình quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường sử dụng dữ liệu và công nghệ để kiểm soát rủi ro. Đồng thời, luật nhấn mạnh vai trò trách nhiệm giải trình, tạo cơ chế xử lý vi phạm minh bạch, nghiêm minh hơn.
Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi)
Luật đã cập nhật các quy định phù hợp với hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đồng thời xác định điện hạt nhân là chiến lược quốc gia trong đảm bảo an ninh năng lượng và giảm phát thải carbon trong tương lai.
Bảo đảm đồng bộ giữa luật và hướng dẫn thi hành
Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy cho biết: các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành sẽ được ban hành đồng thời với thời điểm hiệu lực của luật, nhằm đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ.
Ví dụ, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10/2025, và các văn bản hướng dẫn cũng sẽ có hiệu lực từ ngày này. Luật Công nghiệp công nghệ số có hiệu lực từ 1/1/2026 và tương tự, các nghị định hướng dẫn sẽ cùng ngày có hiệu lực.
Kế hoạch lập pháp đến cuối năm 2025
Bên cạnh 5 luật đã được thông qua, Bộ Khoa học và Công nghệ dự kiến trình thêm 4 luật mới từ nay đến cuối năm 2025:
- Luật Chuyển đổi số
- Luật Công nghệ cao
- Luật Chuyển giao công nghệ
- Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi)
Khi kết hợp với 3 luật đã được ban hành trước đó gồm Luật Viễn thông, Luật Tần số và Luật Giao dịch điện tử, Việt Nam sẽ sở hữu một hệ thống pháp luật đầy đủ và đồng bộ, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Bài viết được thực hiện bởi Công ty Luật TNHH LHLegal – đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý trong các lĩnh vực: tư vấn chính sách, luật công nghệ, pháp luật hành chính, đầu tư, doanh nghiệp và sở hữu trí tuệ.
Nếu bạn có thắc mắc hoặc cần tư vấn pháp luật, vui lòng liên hệ qua các kênh dưới đây:
