Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng Dự thảo Luật Chuyển đổi số nhằm tạo hành lang pháp lý toàn diện cho quá trình số hóa quốc gia. Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là quy định cụ thể về 9 hành vi bị nghiêm cấm để đảm bảo an ninh, an toàn và sự minh bạch trong quá trình chuyển đổi số.
Vì sao cần ban hành Luật Chuyển đổi số?
Theo Tờ trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, Luật Công nghệ thông tin hiện hành, sau gần 20 năm thi hành, đã bộc lộ nhiều hạn chế, không còn phù hợp với tốc độ phát triển của công nghệ và yêu cầu thực tiễn.
Thời điểm ban hành Luật Công nghệ thông tin, các công nghệ đột phá như:
- Trí tuệ nhân tạo (AI)
- Dữ liệu lớn (Big Data)
- Internet vạn vật (IoT)
- Điện toán đám mây (Cloud Computing)
- Chuỗi khối (Blockchain)
…còn chưa xuất hiện phổ biến, nên luật cũ chưa thể bao quát và điều chỉnh các vấn đề mới nảy sinh trong thời kỳ chuyển đổi số toàn diện.
Chính vì vậy, Dự thảo Luật Chuyển đổi số được xây dựng nhằm số hóa toàn diện, kết nối thế giới thực với thế giới số, đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật để tạo nền tảng pháp lý cho chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
Cấu trúc và nội dung chính của dự thảo
Dự thảo Luật Chuyển đổi số gồm 8 chương, 83 điều, tập trung vào các nội dung:
- Hạ tầng cho chuyển đổi số.
- Chính phủ số và quản lý nhà nước về chuyển đổi số.
- Kinh tế số, xã hội số.
- Các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh trong chuyển đổi số.
Đặc biệt, dự thảo nhấn mạnh đến việc thiết lập các quy tắc để phòng ngừa và xử lý hành vi lợi dụng công nghệ số gây nguy hại cho xã hội.
9 hành vi bị nghiêm cấm trong Dự thảo Luật Chuyển đổi số
Theo quy định tại dự thảo, những hành vi sau đây sẽ bị cấm tuyệt đối:
- Lợi dụng chuyển đổi số để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
- Phát tán, tuyên truyền, lưu trữ, sử dụng trái phép dữ liệu số, công nghệ số.
- Cản trở, can thiệp, phá hoại, làm sai lệch, chiếm đoạt, hủy hoại hạ tầng chuyển đổi số, các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia.
- Lợi dụng nền tảng số, công nghệ số để thực hiện hành vi gian lận, lừa đảo, trục lợi.
- Vi phạm quy định về bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo mật dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước.
- Sử dụng công nghệ số để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
- Phát triển, cung cấp, kinh doanh dịch vụ số không đúng quy định.
- Gây cản trở hoặc phá hoại hoạt động chuyển đổi số của tổ chức, cá nhân.
- Hành vi khác gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình số hóa và quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Ý kiến góp ý từ các bộ, ngành
Tại phiên thẩm định ngày 26/8, đại diện các bộ, ngành đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm hoàn thiện dự thảo:
- Bổ sung, rà soát khái niệm: Cần làm rõ các khái niệm như hạ tầng số, dữ liệu lớn, hạ tầng công nghiệp công nghệ số, chính phủ số… để đảm bảo tính thống nhất.
- Điều chỉnh một số điều khoản: Nhiều đại biểu đề nghị bỏ Điều 41, sửa khoản 2 Điều 40, sửa điểm đ khoản 3 Điều 34 để phù hợp hơn với thực tiễn.
- Bổ sung quy định bảo mật: Bộ Quốc phòng kiến nghị đưa thêm nội dung về bảo vệ bí mật nhà nước vào Điều 5, đồng thời thống nhất với Luật Dữ liệu năm 2024 và Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước năm 2018.
Ý nghĩa của Luật Chuyển đổi số
Dự thảo Luật Chuyển đổi số khi được ban hành sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc:
- Tạo nền tảng pháp lý cho quốc gia số.
- Đảm bảo an toàn thông tin, an ninh mạng trong kỷ nguyên số.
- Ngăn chặn kịp thời những hành vi lợi dụng công nghệ để lừa đảo, gian lận, trục lợi.
- Thúc đẩy sự phát triển bền vững của kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam.
Bài viết được thực hiện bởi Công ty Luật TNHH LHLegal – đơn vị chuyên tư vấn pháp lý trong các lĩnh vực: công nghệ thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các vấn đề pháp luật hiện hành.
Nếu bạn có thắc mắc hoặc cần tư vấn pháp luật, vui lòng liên hệ qua các kênh dưới đây:
