Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang theo đuổi kế hoạch tiên phong toàn cầu: sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ xây dựng luật mới và rà soát, sửa đổi hệ thống pháp luật hiện hành. Mục tiêu của UAE là rút ngắn tới 70% thời gian trong quy trình lập pháp và nâng cao độ chính xác nhờ vào sức mạnh công nghệ.

Theo truyền thông nước này, AI sẽ không chỉ đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật như ở nhiều quốc gia khác – nơi AI chủ yếu được dùng để tóm tắt văn bản luật hoặc nâng cao hiệu suất hành chính – mà còn có thể trực tiếp đề xuất thay đổi luật dựa trên phân tích dữ liệu pháp lý và xã hội.
“Chúng tôi sẽ thay đổi cách xây dựng pháp luật – nhanh hơn, chính xác hơn – nhờ hệ thống lập pháp được hỗ trợ bởi AI”, Quốc vương Dubai kiêm Phó Tổng thống UAE Sheikh Mohammad bin Rashid Al Maktoum tuyên bố.
Tuần trước, nội các UAE đã thông qua việc thành lập một đơn vị mới nhằm triển khai kế hoạch ứng dụng AI trong lĩnh vực lập pháp. Đây là một phần trong chiến lược lớn hơn mà quốc gia vùng Vịnh này theo đuổi, với trọng tâm là đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ tương lai.
Năm ngoái, UAE đã thành lập quỹ đầu tư công nghệ MGX, hợp tác cùng BlackRock và Microsoft để rót 30 tỷ USD vào hạ tầng AI. Một chuyên gia AI hiện đang nằm trong hội đồng quản trị của quỹ này.
Theo kế hoạch, UAE sẽ xây dựng một cơ sở dữ liệu pháp lý lớn, bao gồm luật liên bang và luật tại các tiểu vương quốc, phán quyết của tòa án và dữ liệu từ các dịch vụ công. Hệ thống AI sẽ phân tích các tác động pháp lý đến xã hội và nền kinh tế, từ đó đề xuất cập nhật luật một cách chủ động.
Tuy nhiên, các chuyên gia quốc tế cảnh báo kế hoạch này tiềm ẩn nhiều rủi ro.
“AI hiện nay chưa đủ đáng tin cậy để đưa ra các đề xuất mang tính pháp lý”, ông Vincent Straub, nhà nghiên cứu tại Đại học Oxford nhận định. “Chúng có thể tạo ra kết quả tưởng như logic nhưng lại không phù hợp với bối cảnh thực tế và xã hội loài người.”
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch của UAE là việc sử dụng AI không chỉ để hỗ trợ mà còn để dự báo các thay đổi pháp luật cần thiết trong tương lai – điều chưa từng được triển khai ở quy mô quốc gia nào.
“UAE đang chuyển dịch từ việc xem AI như một công cụ kỹ thuật sang coi đó là đối tác lập pháp chiến lược,” ông Straub nhận xét.
Giảng viên Keegan McBride thuộc Viện Internet Oxford cho rằng chính mô hình quản trị tập trung của UAE đã tạo điều kiện để họ triển khai các thử nghiệm táo bạo như vậy.
“Họ có khả năng hành động nhanh, không phải trải qua nhiều tầng nấc phê duyệt như các nền dân chủ. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát và minh bạch”, ông nói.
Hiện chưa có thông tin rõ ràng về hệ thống AI mà UAE sẽ sử dụng, nhưng theo các chuyên gia, nhiều khả năng nước này sẽ cần tích hợp nhiều mô hình AI khác nhau và luôn đảm bảo có sự giám sát của con người trong toàn bộ quy trình.
Nếu bạn có thắc mắc hoặc cần tư vấn pháp luật, vui lòng liên hệ qua các kênh dưới đây: