Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc thành lập doanh nghiệp công nghệ số tại Việt Nam không chỉ là xu hướng mà còn là cơ hội lớn cho các cá nhân và tổ chức bắt kịp làn sóng đổi mới. Tuy nhiên, để khởi sự thành công, các nhà sáng lập cần nắm rõ những bước đi quan trọng từ lựa chọn mô hình doanh nghiệp, đăng ký pháp lý, đến các thủ tục liên quan đến sở hữu trí tuệ, hạ tầng công nghệ và ưu đãi chính sách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn từng bước tiếp cận quy trình thành lập một doanh nghiệp công nghệ số một cách rõ ràng, hiệu quả và đúng luật.

Doanh nghiệp công nghệ số là gì?
Doanh nghiệp công nghệ số là những tổ chức kinh doanh đặt công nghệ số làm nền tảng chính cho hoạt động của mình, ứng dụng các giải pháp tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và phân tích dữ liệu để phát triển sản phẩm và dịch vụ. Với mô hình kinh doanh linh hoạt, các doanh nghiệp này không ngừng đổi mới, tận dụng công nghệ để tối ưu hóa quy trình, nâng cao trải nghiệm khách hàng và mở rộng phạm vi hoạt động. Các ví dụ điển hình như Grab, Tiki hay Momo đã chứng minh khả năng phát triển nhanh chóng và hiệu quả của mô hình kinh doanh số, góp phần quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế.
Khoản 1 Điều 3 Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số (“Dự thảo Luật CNCNS”) giải thích các hoạt động công nghệ số gồm công nghệ thông tin và các công nghệ mới, nhưng không giới hạn bởi trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, internet vạn vật, chuỗi khối, thực tại ảo/thực tại tăng cường để số hoá thế giới thực, thu thập, lưu trữ, truyền đưa, xử lý thông tin và dữ liệu số phục vụ chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong tất cả lĩnh vực.
Điều kiện thành lập doanh nghiệp công nghệ số tại Việt Nam
Hiện tại, Dự thảo Luật CNCNS cũng như các văn bản quy phạm pháp luật chưa có quy định cụ thể về điều kiện thành lập doanh nghiệp công nghệ số. Tuy nhiên, căn cứ vào khoản 2 Điều 4 Nghị định 13/2019/NĐ-CP, Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ đồng thời cũng chính là Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động khoa học và công nghệ.
Như vậy, theo Điều 6 Nghị định 13/2019/NĐ-CP quy định về Điều kiện được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ đối với doanh nghiệp mới thành lập dưới 05 năm gồm có:
- Được thành lập và hoạt động theo Luật doanh nghiệp;
- Có khả năng tạo ra hoặc ứng dụng kết quả khoa học và công nghệ được cơ quan có thẩm quyền đánh giá, thẩm định, công nhận theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, điều kiện và tiêu chí sản phẩm công nghệ số sản xuất trong nước sẽ được Chính phủ quy định chi tiết.
Các bước quan trọng khi thành lập doanh nghiệp công nghệ số
Bước 1: Lựa chọn mô hình doanh nghiệp phù hợp
Việc lựa chọn mô hình doanh nghiệp là quyết định then chốt ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp công nghệ số. Nhà sáng lập cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa các hình thức như công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần hay doanh nghiệp tư nhân, dựa trên những yếu tố như quy mô vốn, số lượng thành viên, phạm vi hoạt động và mục tiêu phát triển của doanh nghiệp. Mô hình phù hợp sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc, thuận lợi cho quá trình vận hành và mở rộng kinh doanh về sau.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký kinh doanh
Chuẩn bị hồ sơ đăng ký kinh doanh đòi hỏi sự chính xác và chi tiết cao. Tùy vào mô hình doanh nghiệp mà hồ sơ đăng ký kinh doanh cần chuẩn bị sẽ khác nhau căn cứ theo các quy định tại Điều 21, Điều 22, Điều 23 và Điều 24 Nghị định 01/2021/NĐ-CP hướng dẫn Luật Doanh nghiệp 2020.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng các tài liệu này sẽ giúp quá trình đăng ký diễn ra thuận lợi, tránh những trở ngại không đáng có và thể hiện tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đủ hồ sơ đăng ký kinh doanh để giúp quá trình đăng ký diễn ra thuận lợi
Bước 3: Đăng ký doanh nghiệp với cơ quan nhà nước
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đăng ký kinh doanh, để doanh nghiệp công nghệ số được pháp luật công nhận và hoạt động hợp pháp, nhà sáng lập cần nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế Hoạch và Đầu Tư. Hoàn thiện các thủ tục đăng ký, chờ xét duyệt và nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Bước 4: Hoàn tất các thủ tục thuế và tài chính
Sau khi nhân Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, để doanh nghiệp đi vào hoạt động một cách hợp pháp, các doanh nghiệp cần thực hiện những thủ tục kê khai và nộp các khoản thuế môn bài, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân.
Doanh nghiệp mới thành lập nộp hồ sơ kê khai lệ phí môn bài đến Cơ quan thuế chậm nhất là ngày 30 tháng 01 của năm sau năm thành lập. Việc kê khai thuế môn bài thực hiện hàng năm. Quy định tại điểm a khoản 3 Điều 8 và điểm a khoản 1 Điều 10 Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
Bước 5: Đăng ký bảo hộ thương hiệu và sở hữu trí tuệ
Bảo vệ tài sản trí tuệ là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với các doanh nghiệp công nghệ số khi nó nắm giữ sự phát triển cũng như vị thế của doanh nghiệp trên thị trường. Qua đó, doanh nghiệp cần thực hiện các thủ tục đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, quyền tác giả và bản quyền sản phẩm theo các quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ.
Những bước này giúp doanh nghiệp bảo vệ những giá trị cốt lõi, ngăn chặn việc sao chép trái phép và tạo lập lợi thế cạnh tranh trong môi trường kinh doanh công nghệ số ngày càng khốc liệt.
Bước 6: Tuân thủ quy định về bảo mật và dữ liệu số
Để bảo vệ những dữ liệu, mã nguồn và thông tin quan trọng, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách bảo mật chặt chẽ, triển khai các giải pháp bảo vệ thông tin hiện đại và đảm bảo quyền riêng tư của người dùng. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh những rủi ro pháp lý mà còn xây dựng niềm tin với khách hàng, là yếu tố then chốt để phát triển bền vững trong lĩnh vực công nghệ số.
Những lưu ý pháp lý quan trọng khi vận hành doanh nghiệp công nghệ số
Trong quá trình vận hành, doanh nghiệp công nghệ số cần đặc biệt chú trọng đến các yếu tố pháp lý để đảm bảo hoạt động bền vững và hạn chế tối đa rủi ro. Một số điểm quan trọng bao gồm:
- Bảo mật và bảo vệ dữ liệu cá nhân của doanh nghiệp, khách hàng và đối tác;
- Tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ;
- Rõ ràng, minh bạch trong những hợp đồng, cam kết với khách hàng và đối tác;
- Chấp hành các quy định về an toàn thông tin và an ninh mạng tại Luật An ninh mạng và Luật An toàn thông tin mạng;
- Giữ đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Việc tuân thủ đầy đủ các lưu ý trên không chỉ giúp doanh nghiệp công nghệ số vận hành ổn định, hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần nâng cao uy tín, tạo dựng niềm tin vững chắc từ khách hàng và đối tác. Một doanh nghiệp hoạt động minh bạch, tuân thủ pháp luật sẽ có lợi thế cạnh tranh bền vững, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài trong môi trường kinh doanh số ngày càng khắt khe và nhiều biến động.

Tuân thủ quy định giúp doanh nghiệp vận hành ổn định và hạn chế rủi ro pháp lý
LHLegal – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình thành lập và vận hành
Với kinh nghiệm dày dạn và sự am hiểu sâu sắc trong nhiều lĩnh vực pháp luật, LHLegal tự hào là đối tác chiến lược đáng tin cậy của doanh nghiệp ở mọi quy mô. Chúng tôi cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện – Từ thủ tục thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh, soạn thảo và rà soát hợp đồng, đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và đảm bảo tối đa quyền lợi hợp pháp cho khách hàng.
LHLegal không chỉ đồng hành cùng doanh nghiệp trong từng bước đi, mà còn góp phần xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc để doanh nghiệp an tâm phát triển và bứt phá.
Nếu bạn có thắc mắc hoặc cần tư vấn pháp luật, vui lòng liên hệ qua các kênh dưới đây: