Dưới đây là 10 điểm đổi mới nổi bật của Luật này, thể hiện sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy quản lý và phát triển.

Khẳng định vai trò nền tảng của khoa học và công nghệ (KH&CN)

KH&CN được xác định là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Đổi mới sáng tạo lần đầu tiên được luật hóa

Lần đầu tiên, khái niệm “đổi mới sáng tạo” được đưa vào trong một đạo luật và đặt ngang hàng với KH&CN. Nếu KH&CN là hoạt động chuyên sâu của các nhà khoa học thì đổi mới sáng tạo là quá trình toàn dân tham gia, lan tỏa trong mọi lĩnh vực đời sống.

Chuyển hướng từ quản lý đầu vào sang kết quả và hiệu quả đầu ra

Luật điều chỉnh cơ chế quản lý từ việc kiểm soát quy trình sang đánh giá dựa trên kết quả. Nhà nước chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát và phân bổ nguồn lực theo hiệu quả thực tiễn.

Làm chủ công nghệ chiến lược

Luật xác định ưu tiên cho các công nghệ chiến lược có tác động lớn đến phát triển kinh tế và an ninh quốc gia. Ngân sách nhà nước sẽ tập trung đầu tư có trọng điểm, giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu có năng lực.

Lấy thị trường làm định hướng phát triển

KH&CN và đổi mới sáng tạo sẽ gắn chặt với nhu cầu của thị trường, lấy sản phẩm làm mục tiêu, từ đó đưa ra các bài toán nghiên cứu cụ thể, thiết thực, có khả năng thương mại hóa cao.

Xây dựng đại học thành trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

Luật khuyến khích hình thành các trung tâm nghiên cứu chất lượng cao trong các cơ sở giáo dục đại học, kết nối với mạng lưới viện nghiên cứu chuyên ngành và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Doanh nghiệp là trung tâm của hoạt động phát triển công nghệ

Lần đầu tiên, một chương riêng trong Luật quy định chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào R&D. Doanh nghiệp được hỗ trợ từ ngân sách theo nguyên tắc “vốn mồi”, được hạch toán chi R&D như chi phí sản xuất và tính khấu trừ thuế.

Cân bằng nghiên cứu tự nhiên và xã hội, thúc đẩy liên ngành

Luật chú trọng kết hợp giữa khoa học tự nhiên, công nghệ và khoa học xã hội – nhân văn, nhằm đảm bảo phát triển công nghệ đi kèm với giá trị đạo đức, nhân văn, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tạo tác động nhanh trong thực tiễn.

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện

Một hệ sinh thái đầy đủ bao gồm thể chế, hạ tầng kỹ thuật, nhân lực, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, các định chế tài chính và quỹ đầu tư. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ về cơ sở vật chất, sở hữu trí tuệ, chính sách tài chính ưu đãi và thu hút nhân tài.

Chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động KH&CN

Luật quy định các tổ chức nghiên cứu và phát triển sẽ áp dụng nền tảng số quốc gia trong quản lý đề tài và nhiệm vụ. Cơ chế quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, thủ tục hành chính được số hóa triệt để, tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Bài viết được thực hiện bởi Công ty Luật TNHH LHLegal – đơn vị chuyên tư vấn pháp luật doanh nghiệp, đầu tư, sở hữu trí tuệ và các lĩnh vực pháp lý liên quan đến đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nếu bạn cần hỗ trợ pháp lý hoặc tư vấn chuyên sâu, vui lòng liên hệ LHLegal qua Hotline: 1900 2929 01