Tổng quan về Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số

Tháng 9 năm 2024, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số gồm 08 Chương, 72 Điều, trong đó quy định rất nhiều những vấn đề mới và vô cùng cấp thiết, nếu ta nhìn nhận được sự phát triển như vũ bão của công nghệ số. Trong thời đại mà thông tin chính là tiền bạc thì Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số là một tổng hòa hoàn chỉnh của thông tin số và phát triển ngành công nghiệp công nghệ số.

Cụ thể, Dự thảo quy định về công nghiệp công nghệ số, bao gồm:

• Hoạt động công nghiệp công nghệ số;
• Phát triển công nghiệp công nghệ số; quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến công nghiệp công nghệ số.

Trong đó tập trung quy định về:

• Phát triển hạ tầng cho công nghiệp công nghệ số;
• Hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số;
• Phát triển doanh nghiệp công nghệ số;
• Sản phẩm và dịch vụ công nghệ số;
• Nhân lực cho công nghiệp công nghệ số.

Về trí tuệ nhân tạo (AI): đây là một trong các công nghệ số cốt lõi và được chú trọng nhất trong dự thảo luật. Các nguyên tắc phát triển AI bao gồm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, không phân biệt đối xử, bảo vệ quyền riêng tư và thúc đẩy hợp tác quốc tế. AI phục vụ sự thịnh vượng và hạnh phúc của con người, đồng thời đảm bảo an ninh, bảo mật và khả năng quản lý rủi ro trong các ứng dụng thực tiễn. Luật đưa ra định nghĩa, các nguyên tắc quản lý và phát triển, giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này.

Về tài sản số, tài sản mã hóa: Tài sản số là tài sản vô hình, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo ra, phát hành, lưu trữ, chuyển giao, xác thực bởi CNS trên môi trường điện tử và được pháp luật bảo hộ như quyền tài sản phù hợp với quy định pháp luật dân sự, sở hữu trí tuệ và pháp luật khác có liên quan. Tài sản mã hóa là một loại tài sản số.

Như vậy, tổng quan về Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số đã đem lại cho chúng ta nhận thức đúng đắn hơn về vai trò của công nghệ số trong thời đại phát triển như hiện nay. Việc ứng dụng công nghệ số trong hầu hết các lĩnh vực trong cuộc sống là cần thiết, thể hiện mối quan hệ chặt chẽ giữa khoa học – công nghệ và sự phát triển của con người, vì vậy mà Nhà nước ban hành Dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số là một sự kiện nổi bật, đánh dấu việc bắt đầu hướng khung hành lang pháp lý vào lĩnh vực này để phát huy toàn diện hơn nữa vai trò của công nghệ số, đồng thời hạn chế được tối đa rủi ro do không kiểm soát lĩnh vực này đem lại.

Dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số giúp người dân nhận thức đúng đắn hơn về vai trò của công nghệ số

Điểm mới nổi bật nhất của Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số

Về điểm mới nổi bật nhất của Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số thì tuy đánh giá đây là Dự thảo luật mang tính mới, đề cập đến các lĩnh vực đang trên đà phát triển trong thời đại công nghệ số nhưng nếu nói về tính nổi bật thì có thể liệt kê một số những điểm mới sau đây:

Dự thảo luật nêu quy định về tài sản số, tài sản mã hóa

Có thể thấy, tài sản số và tài sản mã hóa hiện đang làm mưa làm gió trên các diễn đàn, việc có hay không sự công nhận của Nhà nước về mặt pháp luật đối với loại tài sản này là vô cùng quan trọng và được rất nhiều người, đặc biệt là những người sở hữu loại tài sản này quan tâm. Việc Dự thảo Luật Công nghiệp, công nghệ số nêu quy định cụ thể về tài sản số, tài sản mã hóa là một dấu mốc quan trọng, thể hiện sự công nhận của Nhà nước đối với loại tài sản này.

Trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong các công nghệ số cốt lõi nhất

Dự luật đưa ra định nghĩa, các nguyên tắc quản lý và phát triển, giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này. Đây cũng chính là một điểm mới nổi bật trong hướng điều chỉnh của Dự luật, bởi lẽ trên thế giới đã rất phổ biến trí tuệ nhân tạo (AI) và Việt Nam ta không là ngoại lệ, việc điều chỉnh cụ thể, rõ ràng về AI là đòi hỏi cấp thiết vì sự phát triển của AI và thời đại bùng nổ thông tin đang ráo riết đặt ra yêu cầu này.

Nếu như Nhà nước không có hành lang pháp lý điều chỉnh sự phát triển của công nghệ số AI thì rất khó để lường trước được rằng công cụ này có thể dẫn đến rủi ro gì trong mọi lĩnh vực của cuộc sống và sự tồn tại của con người trong tương lai. Cần phải đưa ra được quy định minh bạch, xem AI là công cụ cốt lõi không mang tính thay thế thì mới có thể dự liệu được tốt hơn sự phát triển của công nghệ này.

Công nghiệp bán dẫn là một phân ngành quan trọng của công nghiệp công nghệ số, tương đối hoàn chỉnh mang tính vật lý cao, có quy mô đủ lớn

Ngành bán dẫn là ngành công nghiệp sản xuất các thiết bị điện tử, máy tính, và thiết bị di động bằng việc sử dụng chất bán dẫn. Việc quy định công nghiệp bán dẫn là một phân ngành quan trọng của công nghiệp công nghệ số là hoàn toàn phù hợp với thực tiễn và về cơ bản là phải quy định như vậy. Bởi lẽ, để phát triển được công nghiệp công nghệ số – tức nói về các giải pháp kỹ thuật số, hệ thống mạng lưới thông tin thì không thể thiếu “cái vỏ vật lý” của ngành công nghiệp bán dẫn.

Vì vậy, việc Dự luật quy định công nghiệp bán dẫn là phân ngành quan trọng của công nghiệp công nghệ số là hợp lý và là điểm mới nổi bật nhằm đẩy mạnh hơn nữa sự phát triển của công nghệ số ở Việt Nam.

Về nguyên tắc quản lý, việc quản lý tài sản số đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa các quy trình quản lý, công nghệ và con người

Đây là một điểm mới hết sức nổi bật khi thể hiện quan điểm của các nhà lập pháp là đề cao sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ và con người, nâng lên thành nguyên tắc quản lý. Điều này nhằm bảo đảm tính toàn vẹn và xác thực, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, quản lý rủi ro, bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, có thể chuyển giao, tương thích với các hệ thống khác, quản lý theo vòng đời, bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, tuân thủ pháp luật và hỗ trợ phát triển bền vững.

Như vậy, có thể thấy Dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số đã đưa ra những điểm mới vô cùng nổi bật và dự kiến là sẽ có tác động lớn đến toàn bộ chủ thể và các lĩnh vực trong đời sống.