Nhiều rào cản khiến quyền sở hữu trí tuệ chưa được chú trọng

Cục Sở hữu trí tuệ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm tình trạng tồn đọng và tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hệ thống đăng ký bảo hộ vẫn còn nhiều vướng mắc.

Theo thống kê năm 2023, có đến 63% hồ sơ sáng chế bị từ chối do công bố trước thời điểm nộp đơn. Ngoài ra, quy trình thẩm định kéo dài, thiếu minh bạch, chưa có nền tảng tra cứu tình trạng hồ sơ và trao đổi thuận tiện giữa người nộp đơn và cơ quan thẩm định. Việc duy trì, nộp phí và theo dõi quyền sở hữu trí tuệ cũng chưa được số hóa đầy đủ, gây khó khăn cho người sở hữu.

Chi phí đăng ký sáng chế, đặc biệt là ở cấp quốc tế, còn cao. Điều này khiến nhiều nhà khoa học, doanh nghiệp khởi nghiệp cân nhắc, nhất là trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế. Trong thời gian chờ cấp bằng, sản phẩm sáng chế có thể bị sao chép, làm giảm động lực đăng ký bảo hộ.

Doanh nghiệp khởi nghiệp và nhà khoa học còn thờ ơ

Nhiều doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chưa xem SHTT là một tài sản cần ưu tiên bảo vệ. Theo thống kê, có tới 60% startup gặp khó khăn liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, từ việc định giá, chuyển nhượng đến thu hút đầu tư.

Ông Đàm Quang Thắng, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia nhận định: ngoài mô hình kinh doanh, tài sản trí tuệ là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tạo lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, nhiều startup chưa đầu tư đúng mức vào công tác xác lập và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.

Trường hợp của Công ty Hachi Việt Nam là ví dụ điển hình. Mặc dù có nhiều giải pháp kỹ thuật sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nhưng do chi phí và thời gian thực hiện thủ tục bảo hộ kéo dài, doanh nghiệp này vẫn phải trì hoãn việc đăng ký độc quyền sáng chế.

Hướng giải pháp: Đổi mới nhận thức, cải cách thủ tục, hỗ trợ toàn diện

Các chuyên gia cho rằng, để thúc đẩy hoạt động đăng ký và bảo hộ SHTT, cần cải thiện mạnh mẽ hệ thống pháp lý và thủ tục hành chính. Cần xây dựng nền tảng số hỗ trợ tra cứu, quản lý, gia hạn và nộp phí thuận tiện; đồng thời phát triển các tổ chức trung gian như viện sở hữu trí tuệ, tổ chức định giá tài sản trí tuệ…

Song song đó, nâng cao nhận thức về giá trị của quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ cấp thiết. Các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cần coi trọng SHTT như một tài sản chiến lược trong hoạt động đổi mới sáng tạo và phát triển kinh doanh.

Ngoài ra, cần thống nhất chính sách về quyền lợi cho nhà khoa học khi thương mại hóa sản phẩm, thông qua sự đồng bộ giữa Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Chuyển giao công nghệ và Luật Sở hữu trí tuệ.

Tăng cường kết nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến thị trường cũng là giải pháp mang tính nền tảng.

Nguồn bài viết: Báo Đại biểu Nhân dân

Sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo vệ sáng tạo, mà còn là nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc gỡ bỏ những rào cản, thúc đẩy nhận thức và hỗ trợ thiết thực sẽ giúp doanh nghiệp, nhà khoa học khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ, từ đó góp phần xây dựng nền kinh tế sáng tạo, đổi mới và bền vững.

Bài viết được thực hiện bởi Công ty Luật TNHH LHLegal – đơn vị chuyên tư vấn và hỗ trợ pháp lý trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, hợp đồng, nhãn hiệu và sáng chế. Nếu bạn cần tư vấn pháp lý về đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ trong và ngoài nước, vui lòng liên hệ LHLegal để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.