Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực nghề nghiệp, từ nhiếp ảnh, biên dịch đến y tế. Sự thay đổi này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức, buộc người lao động phải thích nghi để duy trì vị thế của mình trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng.

Những công việc bị ai ảnh hưởng tiêu cực
Nhiếp ảnh gia: Khi ảnh AI thay thế ảnh thật
Oliver Fiegel, một nhiếp ảnh gia 47 tuổi tại Munich (Đức), nhận thấy số lượng hợp đồng chụp ảnh báo chí của mình giảm đáng kể trong thời gian gần đây. Một ngày đầu tháng 3, khi đọc báo, ông phát hiện bức ảnh minh họa có dấu hiệu do AI tạo ra – cậu bé trong ảnh có bàn tay bị biến dạng, còn những bông hoa dại thì trôi nổi giữa không trung.
“AI đang tác động theo cách tàn phá nhất. Nó đang thay đổi ngành nhiếp ảnh quá nhanh,” Fiegel chia sẻ.
Sau 18 năm theo đuổi nhiếp ảnh, ông buộc phải tìm cách đa dạng hóa thu nhập, thậm chí cân nhắc mở một quán rượu vang để duy trì cuộc sống.
Họa sĩ minh họa: Không thể cạnh tranh với AI
Jenny Turner, một họa sĩ minh họa tự do tại Anh, cũng cảm nhận rõ tác động của AI. Trước đây, cô có thể bán mỗi tác phẩm với giá 100 USD trên Etsy. Giờ đây, những hình ảnh tương tự do AI tạo ra chỉ có giá 10 USD, khiến cô không thể cạnh tranh.
“Tôi cảm thấy như mọi nỗ lực của mình trở nên vô nghĩa. Tôi yêu thích vẽ từ nhỏ, nhưng có lẽ tôi phải cân nhắc đổi nghề,” Turner nói.
Biên dịch viên: Khi AI dịch thuật ngày càng thông minh
Karl Kerner, biên dịch viên chuyên nghiệp với 30 năm kinh nghiệm, đang phải đối mặt với một thực tế khó khăn: AI đang thay thế công việc của ông.
“Chỉ sau một đêm, những kỹ năng ngôn ngữ và văn hóa mà tôi tự hào bỗng trở nên vô giá trị. Nó giống như ai đó lấy mất tấm thảm dưới chân tôi,” Kerner chia sẻ.
Dù vậy, ông không hoàn toàn từ chối AI. Thay vì dịch thủ công, ông tận dụng công cụ AI để dịch thô, sau đó chỉnh sửa lại để đảm bảo độ chính xác, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian làm việc.
AI đang hỗ trợ những công việc gì?
Không phải ngành nghề nào cũng bị AI thay thế. Một số lĩnh vực đang tận dụng AI để nâng cao hiệu quả công việc.
Bác sĩ gia đình: Tiết kiệm thời gian, tập trung vào bệnh nhân
Bác sĩ Alexander Calvey tại Surrey cho biết AI đã giúp ông ghi chú y tế nhanh hơn, nhờ đó có thêm thời gian để tập trung vào bệnh nhân.
Nhà nghiên cứu: AI giúp tóm tắt tài liệu, gợi ý ý tưởng
Paul, một nhà nghiên cứu toán học và triết học tại Đại học Stockholm, sử dụng ChatGPT để tóm tắt tài liệu, đặt câu hỏi nghiên cứu, giúp ông khám phá sâu hơn những chủ đề quan trọng.
“AI biết rất nhiều điều mà tôi chưa từng biết. Nó thực sự mở ra những hướng đi mới cho nghiên cứu của tôi,” Paul nói.
AI: Thách thức hay cơ hội?
Theo khảo sát của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), trong 5 năm tới, AI có thể khiến nhiều công việc bị cắt giảm:
- 41% doanh nghiệp có kế hoạch giảm nhân sự vì AI đảm nhận một số công việc.
- 77% doanh nghiệp có kế hoạch đào tạo lại nhân viên để làm việc cùng AI.
Những ngành bị ảnh hưởng mạnh nhất gồm: Thiết kế đồ họa; Thư ký pháp lý
Ngược lại, nhiều lĩnh vực cũng đang tăng cường tuyển dụng nhân sự có kỹ năng làm việc với AI:
- 70% doanh nghiệp tìm kiếm nhân viên có kỹ năng thiết kế công cụ AI.
- 62% doanh nghiệp muốn tuyển người có thể kết hợp AI vào công việc.
AI có thực sự “Cướp” việc của con người?
Nhiều chuyên gia cho rằng AI không phải là mối đe dọa, mà là “đồng minh” nếu chúng ta biết cách tận dụng.
“AI sẽ thay thế những công việc đơn giản, nhưng con người vẫn giữ vai trò chủ đạo trong những ngành đòi hỏi tư duy và sáng tạo cao,” Yoshua Bengio – “cha đỡ đầu AI” nhận định.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT, cũng nhấn mạnh rằng thay vì lo lắng, chúng ta cần học hỏi, thích nghi và nâng cao kỹ năng, bao gồm:
- Hiểu biết cơ bản về AI, học máy, khoa học dữ liệu
- Kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề
- Cách làm việc hiệu quả với AI
Báo cáo của McKinsey dự đoán AI sẽ tạo ra từ 20-50 triệu việc làm mới vào năm 2030, mở ra nhiều cơ hội mới cho thị trường lao động.
AI đang thay đổi cục diện thị trường lao động. Một số ngành nghề bị ảnh hưởng tiêu cực, nhưng cũng có nhiều công việc được hỗ trợ và phát triển nhờ AI. Thay vì lo lắng, chìa khóa thành công nằm ở khả năng thích nghi và nâng cao kỹ năng để tận dụng AI một cách hiệu quả.
Nếu bạn có thắc mắc hoặc cần tư vấn pháp luật, vui lòng liên hệ qua các kênh dưới đây: