Ngày 19/1, Phạm Minh Chính ký Quyết định số 137/QĐ-TTg, quy định bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ được phân loại theo ba cấp độ: Tuyệt mật, Tối mật và Mật. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký; Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp Bộ Công an hướng dẫn và kiểm tra việc thi hành.

Bí mật nhà nước cấp Tuyệt mật và Tối mật

Cấp Tuyệt mật

Đây là mức độ bảo vệ cao nhất, áp dụng với thông tin về nhiệm vụ hoặc chương trình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đặc biệt phục vụ trực tiếp quốc phòng, an ninh, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực tác chiến, phòng thủ và bảo vệ Tổ quốc.

Nhóm thông tin này bao gồm:

• Chương trình, thuyết minh, báo cáo tiến độ, báo cáo tổng hợp, báo cáo kết quả và sản phẩm khoa học – công nghệ;
• Báo cáo thẩm định, quyết định phê duyệt, hợp đồng giao nhiệm vụ;
• Toàn bộ tài liệu phát sinh trong quá trình xây dựng – phê duyệt – triển khai – đánh giá nhiệm vụ, chương trình.

Cấp Tối mật

Áp dụng với nhiệm vụ, chương trình khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo có tác động trực tiếp đến quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia, trừ các nội dung thuộc diện Tuyệt mật.

Danh mục tài liệu bảo vệ ở cấp Tối mật tương tự cấp Tuyệt mật, bao trùm toàn bộ vòng đời của nhiệm vụ, chương trình.

Bí mật nhà nước cấp Mật: Phạm vi rộng nhất

Cấp Mật có danh mục bao phủ rộng, tập trung vào các lĩnh vực khoa học – công nghệ gắn với quản lý nhà nước, phát triển kinh tế – xã hội nhưng liên quan lợi ích quốc gia.

Chủ trương, chính sách khoa học – công nghệ

• Báo cáo, tờ trình, văn bản xin ý kiến về chủ trương, chính sách mới trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phục vụ quốc phòng, an ninh (không thuộc Tuyệt mật/Tối mật).

Chiến lược, quy hoạch và phối hợp liên ngành

• Thông tin về chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình phối hợp giữa Bộ Khoa học & Công nghệ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có nội dung phục vụ quốc phòng, an ninh.

Nhiệm vụ khoa học – công nghệ các cấp

• Dữ liệu, hồ sơ về nhiệm vụ hoặc chương trình khoa học – công nghệ cấp quốc gia, bộ, ngành, địa phương có nội dung liên quan quốc phòng, an ninh; chủ quyền lãnh thổ; nhân quyền; tôn giáo; dân tộc hoặc các vấn đề kinh tế – xã hội, y tế đặc biệt quan trọng.

Toàn bộ hồ sơ (chương trình, thuyết minh, báo cáo, sản phẩm, thẩm định, phê duyệt, hợp đồng…) đều phải bảo vệ ở cấp Mật.

Sáng chế và giải pháp kỹ thuật trọng yếu

• Sáng chế phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc có ý nghĩa đặc biệt với phát triển kinh tế – xã hội;
• Tài liệu cần bảo mật gồm: tờ khai đăng ký sáng chế, bản mô tả, bản tóm tắt, văn bản bảo hộ và trao đổi trong quá trình thẩm định (liên quan giải pháp kỹ thuật).

Năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ – hạt nhân

• Hồ sơ xin chủ trương xây dựng cơ sở hạt nhân; thuyết minh, bản vẽ thiết kế, dự toán hệ thống bảo đảm an ninh cơ sở hạt nhân;
• Kế hoạch bảo đảm an ninh trong giao nhận, vận chuyển, sử dụng, lưu giữ nhiên liệu/vật liệu hạt nhân, nguồn phóng xạ nhóm 1;
• Phương án, báo cáo ứng phó sự cố bức xạ – hạt nhân, kể cả xuyên biên giới; số liệu quan trắc; kế hoạch diễn tập; chương trình, dự án hợp tác quốc tế liên quan nhiên liệu, vật liệu hạt nhân.

Tần số vô tuyến, viễn thông và mạng chuyên dùng

• Văn bản phân bổ tần số phục vụ quốc phòng, an ninh; trao đổi liên bộ về xử lý nhiễu có hại;
• Đề án xác định khu vực tần số cho nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn;
• Thiết kế kỹ thuật mạng viễn thông dùng riêng cho các cơ quan Đảng, Nhà nước; tần số, hô hiệu, quy ước liên lạc của Mạng điện báo Hệ đặc biệt;
• Thiết kế kỹ thuật các công trình viễn thông quan trọng liên quan an ninh quốc gia.

Ý nghĩa và lưu ý tuân thủ

Danh mục mới tạo khung pháp lý rõ ràng để bảo vệ các tài sản tri thức chiến lược, đồng thời là căn cứ cho doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học – công nghệ khi thu thập, lưu trữ, chia sẻ, công bố thông tin. Việc phân loại đúng cấp độ bí mật giúp giảm rủi ro vi phạm, bảo đảm an ninh quốc gia và tuân thủ pháp luật.

Gợi ý thực hành: Các đơn vị có dự án R&D, sáng chế, dữ liệu nhạy cảm (đặc biệt trong quốc phòng, viễn thông, hạt nhân, AI, chuyển đổi số) cần rà soát quy trình bảo mật, đào tạo nhân sự và xin ý kiến pháp lý trước khi công bố hay hợp tác quốc tế.