Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp công nghệ cùng đại diện các sở, ngành liên quan đã thảo luận sôi nổi và đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng. Nhiều ý kiến cho rằng Luật Khoa học và Công nghệ hiện hành đã bộc lộ không ít bất cập, chưa theo kịp xu thế phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Do đó, việc ban hành một đạo luật mới, tích hợp nội dung về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là hết sức cần thiết và cấp bách.

Định hướng thể chế mở, linh hoạt

Các đại biểu đề xuất rằng, luật mới cần cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội XIII và Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản và phát huy vai trò động lực của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong phát triển đất nước. Một hệ thống pháp luật với thể chế mở, linh hoạt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Đề cao đạo đức và trách nhiệm pháp lý

Luật sư Trương Thị Hòa nhấn mạnh tầm quan trọng của yếu tố đạo đức trong hoạt động khoa học và công nghệ. Bà đề xuất dự thảo luật cần bổ sung các nguyên tắc về trung thực, chính xác, khách quan và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu. Đồng thời, nên thành lập hội đồng đạo đức khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để giám sát các hoạt động trong lĩnh vực này.

Liên quan đến công nghệ tự động, bà Hòa kiến nghị cần có quy định rõ ràng về trách nhiệm pháp lý đối với rủi ro phát sinh từ hệ thống tự động, bảo đảm nguyên tắc “con người là trung tâm” và công nghệ phải nằm trong sự kiểm soát của con người.

Góp ý về chính sách đầu tư khởi nghiệp

Đại biểu Trương Thị Kim Chi, đại diện Công ty TNHH MTV Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung, cho rằng quy định hiện tại về nhà đầu tư cá nhân trong khởi nghiệp sáng tạo còn thiếu linh hoạt. Việc giới hạn nhà đầu tư chỉ trong nhóm có kinh nghiệm công nghệ là chưa hợp lý và có thể làm giảm cơ hội của nhiều cá nhân tiềm năng. Bà cho rằng những người có kinh nghiệm kinh doanh và năng lực tài chính, dù không trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, vẫn có thể trở thành nhà đầu tư hiệu quả.

Hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Nhiều đại biểu đề xuất luật cần có chính sách mạnh mẽ hơn để thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Cụ thể, cần hỗ trợ phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm, cùng với các chính sách ưu đãi về tài chính, thuế và thủ tục hành chính dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao

Vấn đề nhân lực cũng được các đại biểu đặc biệt quan tâm. Hội thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp các nội dung công nghệ cao như lập trình, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM vào chương trình giáo dục phổ thông. Đồng thời, cần có chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cũng như cơ chế hợp tác hiệu quả giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

Chính sách thu hút và giữ chân nhân tài

Một nội dung quan trọng khác được nêu tại hội thảo là việc xây dựng chính sách thu hút và giữ chân nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các đại biểu đề xuất áp dụng chế độ đãi ngộ về lương, thưởng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bao gồm cả chuyên gia làm việc theo hợp đồng dự án ngắn hạn.

Hướng đến một đạo luật toàn diện và lâu dài

Các đại biểu thống nhất rằng, Dự án Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo cần được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, bảo đảm tính toàn diện và khả thi, góp phần đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực then chốt trong phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong thời đại số.