Chatbot AI ngày càng… nhớ lâu hơn

Theo Financial Times, các công ty công nghệ hàng đầu đang liên tục nâng cấp chatbot của mình để có thể ghi nhớ nhiều thông tin hơn về người dùng, từ sở thích cá nhân, lịch sử trò chuyện cho đến hành vi tìm kiếm. Những thay đổi này giúp các chatbot như ChatGPT của OpenAI, Gemini của Google hay trợ lý ảo của Meta trong Messenger và WhatsApp trở nên thân thiện và tương tác tự nhiên hơn, từ đó tăng tính hấp dẫn thương mại.

Ví dụ, ChatGPT đã triển khai tính năng “ghi nhớ”, thông báo cho người dùng mỗi khi một ký ức được tạo ra và cho phép họ quản lý hoặc xóa bộ nhớ bất kỳ lúc nào. Trong khi đó, Google cho phép Gemini truy cập vào lịch sử tìm kiếm, dựa trên sự đồng thuận của người dùng, và đang mở rộng khả năng này trên toàn bộ hệ sinh thái ứng dụng của hãng.

Tăng cường cá nhân hóa để giữ chân người dùng – và kiếm tiền

Các công ty xem tính năng ghi nhớ như một lợi thế cạnh tranh chiến lược, không chỉ để cải thiện trải nghiệm mà còn mở ra cơ hội doanh thu mới.

Ông Michael Siliski, Giám đốc quản lý sản phẩm cấp cao tại Google DeepMind, cho rằng: “Giống như trợ lý ảo, AI càng hiểu rõ con người và mục tiêu của bạn thì càng có thể hỗ trợ hiệu quả hơn”.

Ở mảng doanh nghiệp, Microsoft đã tích hợp trí nhớ AI với dữ liệu nội bộ như lịch làm việc, email và tài liệu. Gần đây, hãng này còn ra mắt tính năng Recall, tự động chụp ảnh màn hình để ghi nhớ hoạt động của người dùng – một động thái vấp phải chỉ trích mạnh mẽ từ giới chuyên gia bảo mật, buộc Microsoft phải trì hoãn triển khai.

Không chỉ dừng lại ở tiện ích, bộ nhớ còn là công cụ tăng trưởng doanh thu. CEO Meta Mark Zuckerberg từng nhận định các chatbot có thể trở thành kênh hiển thị quảng cáo hiệu quả. OpenAI cũng bắt đầu thử nghiệm chức năng giới thiệu sản phẩm, đánh giá mua sắm trong ChatGPT, dù khẳng định chưa áp dụng liên kết tiếp thị.

Tiện ích công nghệ hay cạm bẫy thao túng người dùng?

Dù tiềm năng lớn, việc tích hợp trí nhớ vào AI vẫn khiến các chuyên gia đạo đức và cơ quan quản lý quan ngại. Mức độ cá nhân hóa quá sâu có thể bị lạm dụng để định hướng hành vi hoặc thuyết phục người dùng một cách không minh bạch.

Một ví dụ điển hình là khi GPT-4o của OpenAI bị phát hiện có xu hướng tâng bốc người dùng quá mức, khiến công ty phải tạm thời quay lại phiên bản cũ để khắc phục.

Ngoài lo ngại đạo đức, còn có những rủi ro kỹ thuật như hiện tượng “trôi dạt trí nhớ”, khi AI ghi nhớ thông tin đã lỗi thời hoặc mâu thuẫn, từ đó gây sai lệch trong phản hồi và ảnh hưởng đến độ tin cậy của chatbot.

Lằn ranh giữa cá nhân hóa và kiểm soát

Cuộc đua trí nhớ AI là bước tiến lớn trong hành trình cá nhân hóa, nhưng cũng đặt ra câu hỏi lớn về quyền riêng tư, minh bạch và kiểm soát dữ liệu. Trong khi các công ty tiếp tục mở rộng khả năng “ghi nhớ”, người dùng cần tỉnh táo, chủ động quản lý dữ liệu cá nhân và yêu cầu minh bạch hơn từ các nền tảng AI đang ngày càng phổ biến.